FA96: Digitale macht en technische kwetsbaarheid binnen het verkiezingssysteem
Het Feit
De Kiesraad heeft een monopolie op het digitale verkiezingsproces; ontwikkeling, beheer, telling en publicatie zijn in één hand.
De Kiesraad heeft een monopolie op het digitale verkiezingsproces; ontwikkeling, beheer, telling en publicatie zijn in één hand.
Toelichting: De verkiezingssoftware die wordt gebruikt om uitslagen te berekenen en zetels toe te wijzen (OSV2020 en het opvolgende systeem Abacus) wordt ontwikkeld, beheerd en gecontroleerd door de Kiesraad zelf.
De Kiesraad is daarmee zowel producent als toezichthouder op het digitale fundament van het democratisch proces.
Hoewel men stelt dat de broncode van Abacus openbaar is (via GitHub), is de inzet, configuratie en dataverwerking niet publiek verifieerbaar, omdat deze valt onder “staatsveiligheid” en verkiezingsintegriteit.
Onafhankelijke herberekeningen of externe audits van het werkelijke verkiezingsproces worden niet structureel uitgevoerd, enkel steekproefsgewijs onder toezicht van dezelfde Kiesraad.
De software is rechtstreeks verbonden met gemeentelijke stembureaus en landelijke databases, maar er is geen publiek inzicht in hoe data wordt overgedragen, gecontroleerd of gecorrigeerd.
De Kiesraad ontvangt en verwerkt verkiezingsdata via eigen kanalen, stelt zelf de uitslagen vast en publiceert deze vervolgens in haar eigen databank Verkiezingsuitslagen.
Dit creëert een digitale concentratie van macht: degene die de software beheert, bepaalt in de praktijk de grens tussen “stemmen” en “telling”.
De Kiesraad heeft een monopolie op het digitale verkiezingsproces, ontwikkeling, beheer, telling en publicatie zijn in één hand.
De zogenaamde “openbaarheid” van de software is geen transparantie in uitvoering, enkel in vorm (de broncode is zichtbaar, maar het proces is gesloten).
De scheiding tussen technische uitvoering en toezicht is opgeheven; de Kiesraad controleert zichzelf.
De democratische infrastructuur rust op een niet-verifieerbare digitale laag, waardoor fouten of manipulaties slechts door interne kanalen kunnen worden vastgesteld.
De afhankelijkheid van software ondermijnt het klassieke principe van controleerbaarheid door burgers (de menselijke waarneming bij tellingen wordt vervangen door digitale verwerkingen).
De Leugen
Deze sectie beschrijft de leugen of misvatting die aan dit feit ten grondslag lag.
De Ontdekking
Deze sectie beschrijft het proces van ontdekking: welke vragen werden gesteld, welke observaties werden gedaan, en hoe het inzicht ontstond.
De Argumenten
Deze sectie bevat de argumenten die dit feit ondersteunen en weerlegt tegenargumenten.
De Zoektocht
Deze sectie beschrijft welke nieuwe vragen en onderzoeksrichtingen uit dit feit voortkomen.
Gerelateerde Feiten
Aanvulling bij FA96? Bron, scherpere formulering of tegendraads inzicht, altijd naamloos.
Bijdrage indienen →